Ko je zakazao tokom snježnih padavina u Kantonu Sarajevo: Politička odgovornost ili operativni propust?

Snježne padavine koje su proteklih dana paralizirale saobraćaj i svakodnevni život u Kantonu Sarajevo ponovo su otvorile pitanje odgovornosti funkcionisanja sistema u vanrednim vremenskim uslovima. Dok dio javnosti i političkih aktera krivicu vidi isključivo u Vladi Kantona Sarajevo, dublja analiza pokazuje da je problem znatno kompleksniji i da se ne može svesti na politički nivo odlučivanja.

Zimsko održavanje saobraćajnica, pravovremena reakcija na snijeg i ledenu kišu, angažman mehanizacije i koordinacija na terenu ne spadaju u direktnu operativnu nadležnost Vlade kao kolektivnog organa. Te poslove obavljaju javna komunalna preduzeća, nadležne službe i operativni štabovi, čija rukovodstva imaju zakonska ovlaštenja, resurse i profesionalnu obavezu da u realnom vremenu odgovore na izazove.

Uloga Vlade Kantona Sarajevo prvenstveno je sistemska: ona obezbjeđuje budžetska sredstva, donosi planove i programe, kreira zakonski okvir i postavlja institucionalne pretpostavke za funkcionisanje sistema. Međutim, sprovođenje tih planova na terenu zavisi od menadžmenta preduzeća i službi koje su direktno zadužene za operativni rad.

U konkretnom slučaju, izostale su ključne operativne odluke: nije proglašeno stanje elementarne nepogode, nisu aktivirani kapaciteti Civilne zaštite u punom obimu, niti je izvršena pravovremena preraspodjela raspoložive mehanizacije i ljudstva. Sve su to odluke koje se donose na operativnom nivou i ne zavise od političkih saopštenja ili naknadnih izjava.

To, naravno, ne znači da sistem ne treba unapređivati niti da politička odgovornost u potpunosti ne postoji. Naprotiv, kriza je pokazala da su potrebne brže reakcije, bolja koordinacija i jasniji lanci odgovornosti. Međutim, rješenje se ne nalazi u traženju političkog alibija niti u kolektivnom prebacivanju krivice, već u preciznom utvrđivanju ko je i gdje zakazao.

Najavljene analize rada javnih preduzeća, identifikovanje odgovornih osoba i eventualne smjene tamo gdje se utvrde propusti predstavljaju nužan korak ka uspostavljanju funkcionalnog sistema. Bez toga, praksa u kojoj direktori i rukovodioci ostaju izvan fokusa, dok politički vrh služi kao univerzalni krivac, nastaviće da proizvodi iste posljedice.

Građanima Kantona Sarajevo ne trebaju političke rasprave nakon svake snježne padavine. Potreban im je sistem koji funkcioniše – jasno, odgovorno i efikasno. A takav sistem podrazumijeva da se odgovornost imenuje, a ne razvodnjava.